SAĞLIK TURİZMİNDE GÜNCEL GELİŞMELER VE GELECEK PERSPEKTİFLERİ
Niçin Sağlık Turizmi
Sağlıklı olma ve yaşama bilinci sürekli gelişen modern insan hem sağlığını koruyup geliştirmek için hem de en yeni ve etkin tedavilere ulaşmak için globalleşen dünyada globalleşen sağlık hizmetlerine ulaşmak istiyor. Giderek “çok” yaşlanan dünya nüfusu sağlıklı bir ileri yaşlılık yaşamak istiyor, hatta yaşlanmamak istiyor. Sağlıklı olmak yalnızca fiziksel olarak değil aynı zamanda ruhsal olarak, sosyokültürel olarak ta “fit olmak” olarak algılanıyor. Bu değişen sağlık paradigması wellness kavramını yaratıyor. Deniz, kum ve güneş üçlemesi ile bağlantılı klasik ve “sağlıksız” yaz tatili anlayışı, SPA ve wellness ile karakterize çağdaş ve sağlıklı bir yaz yada kış tatili kavramı ile yer değiştiriyor. Sonuçta artık günümüz insanı tatil ile sağlığı, turizm ile sağlığı bağdaştırıyor ve bütünsel sağlık yaklaşımını benimsiyor. Sadece sağlık ve tedavi amaçlı değil, modern bilimsel tıptaki tüm yeni bilimsel ve teknolojik gelişmelere ulaşmak istiyor. Bilgiye ulaşmanın kolaylaşmasının da desteğiyle, güzellik ve “genç yaşlılık” (anti-aging) için “turistik” alternatifler arıyor. İşte kısaca özetlemeye çalıştığımız bu gelişmeler sağlık turizmi kavramını bizlere tanıtıyor. Sağlık turizmi dünyada ve ülkemizde hızla gündeme oturan bir “yeni” turizm çeşidi olmakla kalmıyor, hızla büyüyüp gelişen bir sağlık turizmi sektörü de yaratıyor.
Medikal Turizm
Sağlık turizminin önemli bir halkasını medikal turizm oluşturuyor. Burada diş, göz, estetik, kalp-damar ve eklem protezleri gibi cerrahi girişimler devreye giriyor ve bu girişimlerde hem başarı hem de fiyat avantajları ile ön plana çıkan ülke ve merkezlere insanlar yöneliyor. Bu ülke ve merkezler Güney Avrupa, Güney Asya ve Güney Amerika’da sivriliyorlar. Çünkü bu ülkelerde yapılan tedavi ve cerrahi girişimlerin fiyatları kuzeydeki ülkelerden çok daha düşük düzeylerde seyrediyor. Bu yüzden de, bu girişimlerin giderleri bazı kuzey ülkelerinde resmi veya özel sağlık sigorta kurumları tarafından karşılanıyor. Diğer yandan, bu ülkeler hem kolay ulaşılabilir coğrafik konumlarda bulunuyorlar hem de modern tıbbı hizmetleri etkin, yararlı ve başarılı bir şekilde sunabilecek alt yapı, donanım, teknoloji ve eğitimli insan kaynağına sahipler. Yine, bu güney ülkelerinde benzeri hizmetleri üretme maliyetleri gelişmiş kuzey ülkelerinden daha düşük kaldığından bu tıbbi hizmetler maliyet etkin hale dönüşüyor. Bu nedenlerle kuzey ülke vatandaşları kendi ceplerinden de harcama yaparak bu tedavileri ve cerrahi girişimleri güney ülkelerinde yaptırmayı tercih ediyorlar. Ancak, tercihlerine o ülkenin turistik olarak çekiciliği değil hizmetlerin kalitesi ve maliyet etkin olma karakteristiği yön veriyor. İşte bu noktada medikal turizm değil “medikal seyahat” devreye giriyor. Artık gidilen ülkede ki turistik atraksiyon ve çeşitlilik önemini yitiriyor. Bu olgu gelecekte daha baskın olma potansiyeli taşıyor. Türkiye, bir güney Avrupa ülkesi olarak medikal seyehatler için cazip bir ülke olmanın tüm özelliklerini taşıyor. Yakın gelecekte, ülkemizin başarıları ile ünlü hastane ve sağlık kuruluşları veya beceri, deneyim ve ustalıkları ile ünlü doktor ve cerrahları medikal turizmde seçilen ve arananlar arasında olacaklar.
Termal Turizm
Sağlık turizminin akla ilk gelen unsuru olan termal/kaplıca turizmi ve geleneksel ama vazgeçilmez bir öğe olarak halen önemini koruyor. Aslında geçmişi turizmle her zaman bağlantılı olan termal tedaviler ve kaplıca ziyaretleri son yıllarda bir iç turizm olgusu olmaktan çok bir dış turizm olgusu olarak gündeme geliyor. Bu şekliyle de termal turizm sağlık turizminin yeni ve cazip bir seçeneğini oluşturuyor. Özellikle orta ve kuzey Avrupa ülkelerinde yaşayan potansiyel termal turizm “müşterileri” daha doğru bir tanımla “termal küristler” Türkiye termallerini tercih edebilirler. Çünkü, Türkiye’nin yaygın bilinen klimatik ve ekonomik avantajları burada da devreye girebilir. Yeter ki, kaplıca tesislerimiz özgün Türk kaplıcası niteliğinden ödün vermeden Avrupa kalite standartlarını taşısın. Ayrıca, eğitimli deneyimli ve dil bilen personel istihdamı ile kaliteli ve etkin hizmet üretebilsinler. Evet, Türkiye toprakları termal ve mineral su kaynakları bakımından çok zengin, bu zenginlik yaşadığımız topraklarda 5 bin yıllık bir kaplıca geleneği de geliştirmiş durumda, ama bunları çağdaş tesislerde bilimsel temelde kullanabilme becerisinin de gösterilmesi gerekiyor. İşte o
zaman Türkiye kaplıcaları sağlık turizminin lokomotifi işlevini görecek ve hak ettiği uluslararası saygınlığı kazanabilecektir.
SPA ve Wellness Turizmi
Ülkemiz ve dünyada kaplıca ve termaller yanında diğer doğal ve geleneksel tedavi ve uygulamalarının ağırlıkta olduğu wellness turizmi sağlık turizminin en yeni yüzü olarak karşımıza çıkıyor. Wellness denen bu “sihirli” sözcük altında toplanan sağlık turizmi aktiviteleri ya klasik bir tatili renklendiriyor ya da amaçlı bir sağlık tatilinin paketleri olarak seçiliyor. Wellness turizminin sağlık turizmine hediye ettiği tesis tipi SPA’lar muazzam bir büyüme-gelişme göstererek sağlık turizminin merkezine oturuyor. Bu gelişme ülkemizde de canlı bir şekilde yaşanıyor. Artık, SPA’lar sadece resort otellerimizin değil, şehir otellerinin de “olmazsa olmaz” birimleri arasında yer alıyor. Türkiye SPA’larında ilginçtir özellikle Güney Asya kaynaklı bir dizi çok değişik geleneksel uygulamalar en başta da masaj uygulamaları revaçta. Sahil şeritlerinde bazen talassoterapi uygulamaları, şehirlerde hamam ve sauna ile kombine uygulama ve bakımlar SPA’larda yaygın uygulanıyor. Buralarda da termallerde olduğu gibi tesis tiplemesi ve standartlarında belirsizlik sürüyor. Türkiye’ye özgü otantik tip ve konseptlerde kurulacak SPA’lar ülkemizde wellness turizminin de giderek tanınması ve güçlenmesine yol açacaktır. Bunun için, ThaiSPA yerine bizler HamamSPA, ThermalSPA ve ThalassoSPA gibi TürkSPA örneklerini koyabilmeliyiz.
Son olarak, hazırlıklı olmamız gereken bir gelecek perspektifinden söz edecek olursak, o da SPA’ların sadece wellness alanında değil, giderek sağlık turizminin tüm alanlarında ideal tesis tipi olarak belirginleşecek olmalarıdır. Yakın gelecekte medikal turizm alanında “medikal SPA”lar ve hastanelerle bağlantılı “SPAspital”ler , termal turizm alanında “termal SPA”lar ve wellness turizmi alanında “gemi SPA’lar ve “günübirlik SPA’lar gibi alternatif SPA tipleri sağlık turizminin parlayan tesis tipleri olacaklar. Bir de wellness, termal ve medikal karakteristikleri ayrı ayrı yada integratif bir biçimde taşıyacak olan anti-agingSPA’lar ayrımlı bir SPA çeşidi olarak yeşerecekler ve hem yatırımcılar hem de sağlık turistlerince çoğunlukla seçilecekler.
CURRENT DEVELOPMENTS AND FUTURE PERSPECTIVES IN HEALTH TOURISM
Why Health Tourism
Modern people with consistently developing consciousness of being and living healthy want to have globalized health services in globalized world both to protect and develop their health and also to be able to access to new and effective treatments. World population which gradually gets older and older wants to be healthy in their old ages, even they do not want to get old. To be healthy is perceived as not only to be physically healthy but also to be fit as mentally and socioculturally. This changing paradigm creates wellness concept. Ordinary and ‘unhealthy’ summer holiday aspect connected with sea, sand and sun triplet is replaced with a modern and healthy summer or winter holiday characterized with SPA or wellness. In the end today’s people harmonize holiday and health, tourism and health and adopt integral health approach. Not only with health and treatment aims, they want to access all new scientific and technologic developments. As they can access easily to knowledge, they now look for ‘touristic’ alternatives for beauty and anti aging. These improvements summarized introduce health tourism concept to us. Health tourism is not only a ‘new’ type of tourism which is placed rapidly in our country and world agenda but also it creates a health tourism sector which grows and develops rapidly.
Medical Tourism
Medical tourism is an important part of health tourism. Dental, opthalmologic, aesthetic, cardiac-venous, articulation prosthesis surgical procedures step in and people head towards countries and centers which come to forefront with both success rates and price advantages.These countries and centers are mainly from South Europe, South Asia and South America because price of their treatments and surgical procedures are very low when you compare with northern countries. Therefore cost of these procedures are covered by official or private health insurance establishments in some northern countries. On the other hand, these countries have easily accessible geographical locations and also have source of infrastructure, equipment, technology, educated people which will give modern medical service in an effective and successful way. Also in these southern countries as cost of production of similar services are lower than northern countries, these medical services become cost effective. For these reasons northern countries’ citizens choose to have these treatments and surgical procedures in southern countries paying out of their pockets too. However, their choices do not depend on touristic attraction of these countries, they are concentrated on quality of service and cost effectiveness. At this point not medical tourism but ‘medical travel’ steps in. Now touristic attraction and variety lose their significance. This phenomenon has the potential to be more dominant in future. Turkey has all pecularities to be an attractive country for medical travels as a south Europe country. In near future, our country’s hospitals and health institutions well-known for their success and doctors and surgeons well-known for their experience and expertise will be the ones choosen and in demand in medical tourism.
Thermal Tourism
Thermal spring tourism which is the first thing that comes to mind about health tourism is a traditional element which still remains important and indispensable. As a matter of fact thermal treatments and thermal spring visits, history of which was always connected with tourism, comes to agenda as a foreign tourism phenomenon rather than being a domestic tourism phenomenon today. Thermal tourism is a new and attractive choice for health tourism in this way. Potential thermal tourism ‘customers’, with a better definition ‘thermal curists’, who particularly live in middle and northern Europe countries may choose Turkish thermal facilities because of Turkey’s well known climatic and economic advantages. As long as our thermal springs have European quality standards keeping up Turkish thermal spring pecularities. Moreover they must give qualified and effective service by employing trained, experienced and bilingual personel. Yes, Turkey is very rich of thermal and mineral waters with thermal spring tradition of five thousand years’ but the ability to use them on scientific base in modern facilities shall be provided too. Then Turkish thermal springs will be the leading element of health tourism and will earn the reputation that it deserves.
SPA and Wellness Tourism
In the world and in our country, wellness tourism comprising of other natural and traditional treatments and applications besides spas and thermal baths appears as the newest aspect of health tourism. Health tourism activities listed under that magic term ‘Wellness’, either colour an ordinary holiday or are chosen as health holiday packages. SPAs which are gifts of Wellness tourism for health tourism, moves to the center of health tourism with its substantial growth and development rate in our country too. Now SPA units are a must for not only our resort hotels but also for our city hotels. It is interesting that in Turkish SPAs, particularly South Asia oriented various traditional treatments and mostly massage applications are in demand. In coast line region sometimes thalassotherapy treatments, in cities Turkish bath and sauna combined treatments and care is served widespreadly in these SPAs. There are uncertainties about facility types and standards too as thermal facilities. SPAs which will be established with
Turkish authentic types and concepts will contribute the introduction and strenghtening of wellness tourism in our country. That’s why we shall replace ThaiSPA with TurkishSPA models like BathSPA, ThermalSpa and ThalassoSPA. Eventually, if we describe a future perspective which we must be ready for, SPAs will become clear not only in wellness field but in time also as ideal facilities in all aspects of health tourism. In near future alternative SPA types as ‘daily SPA’s, ‘Cruise Ship SPA’s in wellness tourism, ‘medical SPA’s and ‘SPAspital’s engaged with hospitals in medical tourism, ‘thermalSPA’s in thermal tourism will be shining stars of health tourism facility types. Also anti-aging SPAs which carries thermal and medical characteristics separately or integrated will become a different SPA type and will be selected by a majority of investors and guests of health tourism.


